در این مقاله سعی داریم به معرفی شیر فلکه فولادی بپردازیم این شیرها برای قطع کردن کامل جریان یا اتصال آن مورد استفاده قرار می گیرند. شیرفلکه های کشویی فولادی یکی از پر کاربرد ترین و پر مصرف ترین نوع شیر ها بوده و در صنایع بزرگ و حساس مورد استفاده هستند. شیر فلکه فولادی کشویی در اندازه های مختلف برای پاسخگویی به نیاز های صنایع تولید می شوند و در طول لوله کشی ها نصب می گردند.
افت فشاری که در اثر نصب این شیرفلکه های فولادی به وجود می آید در کم ترین مقدار ممکن است و همین موضوع سبب نصب این شیر ها در مسیر لوله کشی هایی با طول زیاد می باشد تا کم ترین اثرگذاری را بر فشار سیال داشته باشد. شیر فلکه فولادی برای انواع مختلف شیر فلکه ها تولید می گردند و باید بر اساس نوع سیال و نقشه لوله کشی و همچنین میزان خورندگی سیال، نوع مناسب آن را انتخاب نمود و در مسیر لوله کشی نصب کرد جهت اطلاعات بیشتر با راد پایپ همراه باشید.

شیرفلکه فولادی کلاس 150
معرفی کامل شیر فلکه فولادی
شیرفلکه ها انواع مختلفی دارند که عمدتا نیز از جنس فولاد به جهت مقاومت بالای آن در برابر پوسیدگی، ساخته می شوند. شیر فلکه های کشویی فولادی نیز در کلاس 150 قرار می گیرند که بسیار نیز پر کاربرد هستند و در صنایع پتروشیمی و … مورد استفاده هستند. شیر کشویی به صورت فلنجی در مسیر لوله کشی نصب می شوند و برای آب بندی آن نیز از واشر گسکسیت میانی استفاده می گردد که بسیار نیز مقاوم و با دوام است.
از شیرفلکه های چدنی نیز برای این نیاز صنایع استفاده می گردد اما مقاومت فولاد به مراتب بالاتر بوده و از چدن فقط در مواردی که از آسیب پذیر نبودن آن اطمینان وجود دارد استفاده می شود. شیر فلکه فولادی تقریبا در برابر بیشتر سیالات و دما های مختلف مقاوم می باشد و دغدغه صنایع مختلف پتروشیمی و نفت و گاز را مرتفع می نماید.
انواع اتصالات فلنج دار، بات ولد، دنده ای و ساکت ولد برای شیرفلکه های فولادی وجود دارد که به تناسب نیاز در اختیار مصرف کنندگان قرار می گیرد. برای انتخاب بهترین نوع جنس برای شیر فلکه همیشه این نکته را به خاطر داشته باشید که اگر جنس لوله کشی از فولاد بود، شیر فلکه فولادی نصب نمایید و اگر جنس لوله کشی ها از چدن بود بهتر است که از شیر فلکه چدنی استفاده شود.با توجه نمودن به این نکته از پدیده خورندگی فلزات جلوگیری شده و عمر مفید لوله ها و شیر فلکه ها افزایش پیدا می کند.
مشخصات شیرفلکه فولادی
شیرفلکه فولادی در کلاس کاری 150 تا 2500 تولید می شوند. نوع آلیاژی که در این شیر فلکه مورد استفاده قرار می گیرد از نوع فولاد استیل A105 است. اصلی ترین محل استفاده از این شیر فلکه ها در محل هایی است که نیاز دارند تا جریان سیال را به طور کامل قطع یا وصل نمایند. البته شیر فلکه های فولادی و به طورکلی همه شیر فلکه ها اندکی افت فشار را بر جریان سیال تحمیل می نمایند که در مقایسه با مدل های دیگر بسیار کم تر است.
تاثیر کم بر افت فشار سیال موجود در لوله کشی ها سبب می گردد تا برای نصب در مسیر لوله کشی های طویل مناسب باشند و مورد استفاده قرار بگیرند. آسیب پذیری کم، تحمل دمای بالا و مقاوم بودن در برار خورندگی و پوسیدگی از ویژگی های بارز شیر فلکه فولادی است. نحوه اتصال شیرفلکه فولادی به دو صورت انجام می گردد؛ به وسیله جوشکاری و به وسیله پیچ و مهره.
بسته به این که سیال داخل لوله کشی چه خواصی دارد و با چه دمایی جابجا می شود، یکی از روش های فوق برای اتصال و نصب شیرفلکه فولادی در مسیر لوله کشی استفاده می شود. برای محکم کاری و جلوگیری از هرگونه نشتی در محل اتصال شیرفلکه فولادی و لوله کشی های موجود از فلنج های آب بندی یا گسکت استفاده می شود و دیگر جای نگرانی برای نشتی سیال باقی نمی ماند.
مقاوم بودن فولاد، سبب می شود تا دوره های سرویس و بازدید لوله کشی ها و شیر فلکه ها طولانی تر شده و در هزینه ها نیز صرفه جویی گردد در این مقاله با معرفی شیر فلکه فولادی و مشخصات آن با آن بیشتر آشنا شدیم.
مطالب بیشتر: مزایا و معایب باترفلای ولو

شیرفلکه فولادی کلاس 800
تفاوت شیر فلکه فولادی ساقه بالارونده و غیر بالارونده
شیر فلکه های فولادی از نظر نحوه حرکت ساقه به دو گروه بالارونده و غیر بالارونده تقسیم می شوند. در مدل ساقه بالارونده، هنگام باز و بسته شدن شیر، ساقه به سمت بالا و پایین حرکت می کند و وضعیت آن برای اپراتور قابل مشاهده است. در مدل غیر بالارونده، ساقه در ارتفاع ثابتی قرار دارد و حرکت آن از بیرون مشخص نیست. انتخاب میان این دو مدل باید بر اساس فضای نصب، امکان بازرسی و شرایط بهره برداری از خط انجام شود.
آیا شیر فلکه فولادی برای تنظیم جریان مناسب است؟
شیر فلکه کشویی فولادی عمدتاً برای قطع و وصل کامل جریان طراحی شده و گزینه مناسبی برای تنظیم مداوم دبی نیست. قرار دادن گیت در حالت نیمه باز برای مدت طولانی می تواند موجب افزایش فرسایش قطعات داخلی، آسیب به سطوح آب بندی و کاهش عملکرد شیر شود. اگر هدف اصلی کنترل پیوسته جریان باشد، باید از شیرهایی استفاده شود که برای تنظیم دبی طراحی شده اند.
استانداردهای مهم در انتخاب شیر فلکه فولادی
کلاس فشاری شیر به تنهایی مشخص کننده تمام ویژگی های فنی آن نیست و باید استاندارد طراحی و ساخت نیز بررسی شود. در پروژه های صنعتی، تطابق شیر با استانداردهای مورد نیاز پروژه می تواند در زمینه طراحی، جنس قطعات، ابعاد، آزمایش ها و عملکرد محصول اهمیت داشته باشد. بنابراین هنگام خرید، بهتر است علاوه بر سایز و کلاس فشاری، استاندارد ساخت و مشخصات فنی شیر نیز بررسی شود.
هنگام انتخاب شیر فلکه فولادی به چه نکاتی توجه کنیم؟
برای انتخاب صحیح باید نوع سیال، فشار و دمای کاری، میزان خورندگی، سایز خط، کلاس فشاری و نوع اتصال مشخص شود. فضای نصب و نحوه بهره برداری نیز اهمیت دارد؛ برای مثال ارتفاع موجود می تواند در انتخاب نوع ساقه تأثیرگذار باشد. همچنین جنس قطعات داخلی، نوع آب بندی، استاندارد ساخت و امکان تأمین قطعات یدکی از مواردی هستند که بهتر است پیش از خرید بررسی شوند.

جمع بندی
شیر فلکه فولادی یکی از گزینه های پرکاربرد برای قطع و وصل جریان در خطوط صنعتی است، اما انتخاب مدل مناسب فقط با توجه به جنس فولادی یا کلاس فشاری انجام نمی شود. نوع ساقه، ساختار گیت، شرایط سیال، فشار و دما، استاندارد ساخت، فضای نصب و نوع اتصال همگی باید با نیاز خط لوله هماهنگ باشند. همچنین نباید از شیر کشویی به عنوان ابزار اصلی تنظیم مداوم جریان استفاده کرد؛ زیرا ساختار آن اساساً برای باز و بسته کردن مسیر طراحی شده است. بررسی دقیق مشخصات فنی پیش از خرید می تواند از انتخاب نامناسب و هزینه های تعمیر یا تعویض در آینده جلوگیری کند.
سوالات متداول معرفی شیر فلکه فولادی
- شیر فلکه فولادی برای چه کاری استفاده می شود؟
این شیر عمدتاً برای قطع و وصل کامل جریان سیال در خطوط لوله استفاده می شود و به دلیل افت فشار پایین در حالت کاملاً باز، در بسیاری از خطوط صنعتی کاربرد دارد. - تفاوت شیر فلکه فولادی ساقه بالارونده و غیر بالارونده چیست؟
در مدل ساقه بالارونده، ساقه هنگام باز شدن شیر به سمت بالا حرکت می کند و وضعیت آن قابل مشاهده است؛ اما در مدل غیر بالارونده، ساقه در جای خود باقی می ماند و حرکت آن از بیرون مشخص نیست. - آیا می توان از شیر فلکه فولادی برای کنترل دبی استفاده کرد؟
کاربرد اصلی شیر فلکه کشویی قطع و وصل جریان است و برای تنظیم مداوم دبی گزینه مناسبی محسوب نمی شود. برای کنترل پیوسته جریان بهتر است از شیرهای مخصوص این کار استفاده شود.
